Izgleda da je 2005. godine suočavanje sa bliskom prošlošću novih balkanskih država pod pritiskom izvana dobilo nove tonove. Zaoštrena je debata oko ratnih zločina unutar i između država. Hrvati grčevito brane dignitet Domovinskog rata, a Srbi nastoje da ublaže neuporedivost genocida u Srebrenici ističući i ostale zločine.

Nakon sloma hladnog rata i obnove kapitalizma 1990-ih skoro sve balkanske države bile su suočene i sa restauracijom presocijalističkih monarhija. Premda bivši monarsi i njihovi naslednici nisu skrivali želju za povratkom na vlast, njihove pretenzije bile su ipak različite. Bugarski prestolonaslednik Simeon II priklonio se republikanskom ustavu i postao predsednik vlade Bugarske.